در ادامه این بحث نگاهی داریم به فیلترینگ اینترنت در ایران
محدودیتهای سنتی
همانطور که انتظار می رفت، اینترنت نیز چندی پس از ظهور در ایران، گرفتار محدودیتهای سنتی رسانه ای در ایران شد. سابقه مخالفت با رسانه های نوظهور در ایران به سالها پیش باز می گردد. زمانی که رادیوی موج کوتاه درایران محدود شد. پس از آن شاهد ممنوعیت ویدئو و ماهواره نیز بوده ایم.
مستهجن و غیراخلاقی...؟
فیلترینگ اینترنت در ایران، در ابتدا به بهانه جلوگیری از دسترسی به مطالب مستهجن آغاز شد. در حالیکه تصور می رفت چنین بهانه ای ، معقول و قابل توجیه باشد اما پیامدهای اعمال محدودیتی بدون کار کارشناسی، بسیاری از کاربران واقعی اینترنت را به دردسر انداخت. نرم افزار ابتدائی و غیر هوشمند فیلترینگ، که بدون توجه به محتوای مطلب دسترسی به مطالب حاوی برخی کلمات کلیدی مثلا Oral بآ معنی دهان و دندان و یا Sex به معنای جنسیت را محدود می کرد، کارائی اینترنت به عنوان ابزاری پژوهشی را به مخاطره انداخت. خوشبختانه پس از چندی و با تصویب قوانین سامان بخشی در زمینه فعالیت شرکتهای ارائه دهنده ارتباط اینترنتی در ایران، فیلترینگ اینترنت صورت معقول تری به خود گرفت و محدود به آدرسهای اینترنتی خاص ونه برخی کلمات کلیدی شد.
شبکه عنکبوتی
اما با گسترش محتوای سیاسی وبلاگهای فارسی زبان، بار دیگر پیکان محدودیت و سانسور به سوی رسانه آزاد اینترنت نشانه رفت. در حالیکه دولتمردانی همچون آقای ابطحی مشاور آقای خاتمی به طور حرفه ای وبلاگ1 می نوشت و طرفدار جریان آزاد اطلاعات از طریق اینترنت بود، بسیاری از وبلاگهای پرخواننده فارسی فیلتر شده و حتی برخی نویسندگان آن به جرم وابستگی به بیگانگان یا ضدیت با اصول درمحتوای نوشته هایشان در وبلاگها مورد پیگرد قضائی2 قرار گرفتند.
بدین ترتیب، کار وبلاگ نویسان در گسترش محتوای فارسی بر روی اینترنت، با مانع سرسختی روبرو شد و مخالفت با گردش آزاد اطلاعات در ایران، جنبه ای علنی و رسمی یافت.
دیوارانحصار
از سوی دیگر علی رغم آنکه طبیعت وبلاگ و وبلاگ نویسی، جهت پذیری آن به عنوان رسانه ای در انحصار حزب و یا گروه سیاسی خاصی را به شدت نفی می کند، اما اعمال انتخابی فیلترینگ در ایران بر وبلاگهای فارسی، طبیعت آزاد وبلاگ را در معرض خطر قرار داده است. موج وبلاگ نویس شدن شخصیتهای سیاسی3 و مذهبی می تواند پدیده ای مثبت در سیر تحولات دنیای اینترنتی فارسی باشد منوط برآنکه فرصتها از دیگران گرفته نشود.
چشم بندی برای همه؟
به عقیده نگارنده، بحثهائی همچون اعمال محدودیتی کلی برای شبکه جهانی و ایجاد شبکه ارتباطی ملی اطلاع رسانی به عنوان جایگزینی برای اینترنت -که اخیرا در کشور مطرح شده است- با توجه به نواقص ذاتی اطلاع رسانی محدود به مرزهای جغرافیائی به طور کلی و ضعف شدید منابع اطلاعاتی در کشورمان به طور خاص، ضربه ای شدید و بسا نابود کننده بر پیکره اطلاع رسانی رایانه ای در ایران و محتوای فارسی شبکه اینترنت وارد خواهد نمود.